Móng nhà là một trong những phần quan trọng nhất của ngôi nhà, nó có vai trò to lớn trong việc chịu tải trọng toàn bộ công trình xuống nền đất. Vì vậy, việc thi công, thiết kế móng nhà dân dụng phải được thực hiện một cách cẩn thận và tỉ mỉ, đúng bản vẽ, đúng các thông số kỹ thuật. Cùng kiến trúc Uy Vũ tìm hiểu về quy trình thiết kế móng nhà dân dụng từ A-Z nhé!
Phân loại các thiết kế móng nhà dân dụng phổ biến hiện nay
Hiện nay, trong xây dựng nhà ở, có rất nhiều loại móng như: móng cọc, móng đơn, móng băng hoặc móng bè. Việc lựa chọn các loại móng phải dựa trên hai yếu tố chính là điều kiện nền và tải trọng của công trình.
- Móng đơn
Móng đơn là một loại móng dùng để nâng đỡ một cột hoặc một cụm cột đứng cạnh nhau, có tác dụng chịu lực. Loại móng đơn này thường được sử dụng dưới chân cột điện, cột giao thông, mố trụ cầu,… Móng đơn nằm trên mặt đất có thể là hình chữ nhật, vuông, tròn,… Nếu bạn cần sửa chữa, cải tạo nhà phố thì sử dụng móng đơn là giải pháp lý tưởng để tiết kiệm chi phí.
Ưu điểm của móng đơn là dễ dàng thi công, chi phí thấp và ít ảnh hưởng tới các công trình xung quanh. Tuy nhiên, móng đơn không chịu được tải trọng lớn và có thể bị lún lệch nếu nền đất yếu.
- Móng băng
Móng băng thường là một dải dài, có thể độc lập hoặc giao nhau, có khả năng nâng đỡ tường hoặc hàng cột. Việc thi công móng băng tập trung vào đào móng quanh khuôn viên công trình hoặc đào móng song song với nhau trong khuôn viên đó. Móng băng phù hợp với việc xây dựng nhà cửa vì nó lún đều hơn và chịu tải trọng tốt hơn.
Ưu điểm nổi bật nhất của móng băng là chịu được tải trọng lớn, ít ảnh hưởng tới các công trình xung quanh. Nhưng móng băng khó thi công hơn móng đơn và chi phí cũng cao hơn.
- Móng cọc
Móng cọc được cấu tạo từ hai bộ phận chính là cọc và đài cọc. Móng cọc được dùng để truyền tải trọng của các công trình thiết kế xuống lớp đất đến tận lớp sỏi đá nằm ở dưới sâu. Người ta sẽ đóng, hạ những chiếc cọc lớn xuống các lớp đất để làm tăng sức tải trọng lớn cho móng.
Móng cọc là móng có khả năng chịu được tải trọng lớn nhất trong các loại móng. Móng cọc cũng khó thi công nhất, chi phí lại cao và có thể ảnh hưởng tới môi trường sống xung quanh.
- Móng bè
Móng bè trải rộng dưới toàn bộ công trình để giảm áp lực của các công trình lên nền đất. Đây là loại móng thường được áp dụng cho các khu vực có nền đất yếu, khả năng chịu nén thấp, dù khu vực đó có nước hay không, hoặc theo yêu cầu đặc thù của kết cấu công trình.
Móng bè cũng chịu được tải trọng lớn, lún đều và ít ảnh hưởng đến các công trình xung quanh. Về nhược điểm thì tương đối khó thi công và chi phí cao nhất.
Những lưu ý quan trọng khi thi công móng nhà dân dụng?
Thi công móng nhà là bước quan trọng quyết định độ vững chắc và an toàn cho toàn bộ công trình. Dù thiết kế có hiện đại đến đâu đi chăng nữa, nếu phần móng không được thi công đúng kỹ thuật thì ngôi nhà rất dễ gặp tình trạng lún nứt, thấm nước hoặc mất ổn định kết cấu. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng khi thi công, thiết kế móng nhà dân dụng:
Tiến hành khảo sát và đánh giá địa chất công trình
Trước khi tiến hành thiết kế móng nhà dân dụng chính là việc khảo sát địa chất công trình kỹ lưỡng. Các đơn vị thi công sẽ tiến hành khảo sát địa chất, điều kiện đất nền tại vị trí xây dựng như thế nào để hạn chế tối đa các vấn đề đáng tiếc có thể xảy ra ở tương lai. Việc khảo sát và đánh giá địa chất đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn giải pháp nền móng phù hợp, giúp công trình đạt độ vững chắc cần thiết và tối ưu chi phí thi công.
Để công trình bền vững về lâu về dài, loại đất thích hợp để làm móng nhà phải thật kiến cố, khô ráo, khả năng thẩm thấu cao và không dễ xảy ra các hiện tượng nghiêng lún. Ngoài ra, các gia chủ hạn chế làm móng ở những nơi có mực nước quá cao, có thể gây ẩm thấp. Qua đó, cũng tránh được các tình trạng nền nhà bị ẩm thấp, lạnh lẽo hay ô nhiễm nguồn nước.
Lựa chọn loại móng phù hợp với kết cấu địa hình
Muốn tiến hành thiết kế móng nhà dân dụng phải tìm được loại móng quyết định được chất lượng nhà ở. Để chọn được loại móng thích hợp nhất, bạn cần hiểu rõ một vài loại móng phổ biến đối với mỗi loại nhà ở. Sau khi đã tìm kiếm được loại móng phổ biến, bạn cần xem xét chọn phương pháp phù hợp nhất cho công trình của mình.
Tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật trong suốt quá trình thi công
Như các bạn đã biết, việc thi công móng nhà không đảm bảo sẽ dẫn tới nhiều hậu quả nghiêm trọng chẳng hạn như: vỡ sàn bê tông, sụt lún, thấm sàn, tuổi thọ nhà thấp,… Vì thế, để ngôi nhà có chất lượng tốt, chúng ta cần tính toán cẩn thận và thi công theo đúng các thông số trong bản vẽ kỹ thuật.
Sử dụng vật liệu xây dựng đạt chuẩn và bền chắc
Công đoạn lựa chọn nguyên vật liệu để đổ móng nhà cũng là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng trong việc đem lại chất lượng tốt nhất cho công trình. Gia chủ nên ưu tiên chọn các nguyên vật liệu đúng quy cách, tránh tình trạng bị chủ thầu cắt xén khối lượng hoặc cố tình đổi từ loại 1 qua loại 3, ảnh hưởng công trình trong tương lai.
Giám sát quá trình thi công nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng móng
Bước cuối cùng trong thi công, thiết kế móng nhà dân dụng là giám sát quá trình thi công. Các chủ nhà nên nhờ sự giúp đỡ của những người có kinh nghiệm, chuyên môn để hỗ trợ thực hiện nhằm đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm được thời gian và chi phí.
Quy trình thi công móng nhà chi tiết cho từng loại móng
Mỗi công trình nhà ở sẽ có những đặc điểm địa chất và tải trọng khác nhau, vì vậy, quy trình thiết kế, thi công móng nhà cũng cần được thực hiện đúng theo từng loại móng cụ thể. Từ móng đơn, móng băng, móng cọc hay móng bè, mỗi loại sẽ yêu cầu kỹ thuật và quy trình riêng.
Quy trình xây móng đơn đúng tiêu chuẩn
Bước 1: Chuẩn bị
- Trước hết là định hình bản vẽ
- Tiếp theo là dọn dẹp mặt bằng
- Sau đó, chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, nguyên vật liệu, thiết bị, máy móc và bố trí nhân công đầy đủ.
Bước 2: Tiến hành đóng cọc và đào hố móng
- Từ bản vẽ thiết kế, để xác định khoảng cách và kích thước giữa các cọc, khi đóng cọc, người thợ phải lưu ý đến độ lún của đất, có thể cố định thêm bằng cọc cừ tràm, tre, bê tông đúc để tăng độ chắc chắn.
- Khi đào hố, người thợ cũng cần quan tâm đến độ sâu và rộng của móng nhằm chống đỡ được cả công trình. Hố cũng cần giữ sạch và khô ráo. Nếu bạn xây dựng trong điều kiện thời tiết mưa gió thì sau khi đào xong, bạn cần phải hút hết nước và để khô trước khi bước sang phần thi công kế tiếp.
Bước 3: Đổ bê tông lót móng
Lớp bê tông lót này sẽ giúp bạn hạn chế sự bốc hơi nước của bê tông phía trên, đồng thời, làm phẳng bề mặt hố, giảm thiểu tối đa sự biến dạng của đất do những tác động từ bên ngoài.
Bước 4: Đổ bê tông móng
- Bạn cần làm khô và sạch hoàn toàn phần móng trước khi đổ bê tông móng.
- Ngoài ra, bạn cần trộn xi măng, cát đá và nước theo tỷ lệ chuẩn, tránh bị nhão hay khô quá.
Bước 5: Tiến hành tháo cốp pha và bảo dưỡng
- Sau 1-2 ngày, nếu thời tiết thuận lợi và móng đã khô thì tiến hành tháo dỡ
- Để ngăn chặn việc bị thoát ẩm, bay hơi và nứt, chủ nhà có thể giữ ẩm bằng bao ni lông, phun nước lên bề mặt, phun hợp chất dưỡng.
Quy trình làm móng cọc an toàn và hiệu quả
Bước 1: Chuẩn bị
Trước khi đến công đoạn đào móng, chủ nhà cần chuẩn bị bao gồm bản vẽ, nhân công và nguyên liệu làm móng,…
Bước 2: Đóng cọc
Nếu bản vẽ yêu cầu đóng cọc cho móng đơn khi làm ở nền đất yếu, thì bạn cần tiến hành đóng cọc (tre, cừ tràm, bê tông, đúc sẵn).
Bước 3: Đào hố móng
Nếu có cọc thì bạn nên đào hố móng xung quanh phần cọc đã cố định hoặc đào móng đủ kích thước sâu rộng, sâu theo thiết kế để đổ bê tông. Sau đó, giữ khô, sạch sẽ, hạn chế việc bị ngập nước,…
Bước 4: San phẳng bề mặt móng
Người thợ cần san đều mặt đất hoặc đổ thêm một ít đá có cùng kích cỡ lên mặt hố móng và dầm phẳng.
Bước 5: Kiểm tra cao độ rồi tiến hành đổ lớp bê tông lót móng
Thực hiện bước này để làm phẳng mặt hố, tránh mất nước của bê tông khi đổ ở trên và biến dạng của đất do sự tác động từ bên ngoài và bảo vệ bê tông móng.
Bước 6: Cắt đầu cọc và lắp ghép cốp pha cho phần móng
- Khi đã đổ bê tông lót móng, bạn cần xem lại tất cả cọc và thực hiện cắt, chỉnh sửa sao cho thẳng hàng. Sau đó là tiến hành cắt ghép cốp pha móng.
- Cốp pha khi đã nối xong phải thật bền và chắc, không hỏng hóc hay biến dạng do tải trọng của bê tông.
- Chân đỡ phải đạt đúng tiêu chuẩn, đúng mật độ và lắp đặt đúng quy trình cũng như chắc chắn các yếu tố nâng đỡ trong quá trình xây dựng.
Bước 7: Đổ bê tông móng theo đúng quy trình kỹ thuật
- Trước khi đổ bê tông, chủ nhà sẽ cần kiểm tra lại cốt, thép, ván uốn, hệ thống sàn,…
- Cần chú ý đến ván khuôn, hệ thống sàn để tránh hiện tượng hút nước bê tông. Khi đã đổ nước xong, bạn cần tiến hành dùng các loại đầm bàn, đầm dùi để dầm bê tông, tăng khả năng kết dính.
Bước 8: Tiến hành bảo dưỡng và tháo cốp pha cho móng khi đạt đủ thời gian
- Đơn vị thi công, thiết kế móng dân dụng có thể tháo cốp pha bê tông móng sau 1-2 ngày định hình
- Bạn cần tiến hành bảo dưỡng thường xuyên bằng cách phun tưới nước trực tiếp lên bê tông và phủ các vật liệu ẩm giúp bê tông tránh khỏi các hiện tượng nứt vỡ.
Quy trình xây móng băng vững chắc cho công trình dân dụng
Bước 1: Chuẩn bị
Tương tự như thi công với móng đơn.
Bước 2: Đào móng
- Dựa vào bản vẽ đã thiết kế, xác định các trục công trình trên thửa đất đã san lấp
- Công đoạn tiếp theo là đào móng theo trục
- Cuối cùng là dọn sạch khu vực móng vừa đào, nếu có nước xung quanh thì phải làm sạch để móng khô.
Bước 3: Gia công cốt thép và đóng cốt pha
- Đầu tiên là sử dụng phương thức buộc thủ công hoặc hàn các mối nối
- Phải đảm bảo rằng thép, sạch, không gỉ và không có bùn
- Trước khi đổ bê tông cần gia cố lại.
Bước 4: Đổ bê tông
Thực hiện tương tự như thi công móng đơn.
Bước 5: Bảo trì
Thực hiện tương tự như thi công móng đơn.
Quy trình xây móng bè đảm bảo ổn định cao
Bước 1 : Chuẩn bị
Thực hiện tương tự như thi công móng đơn.
Bước 2 : Đào móng
- Cách đào móng bè được triển khai tương tự với móng băng.
- Đào hố móng theo đúng các thông số trên bản vẽ thiết kế móng bè của công trình.
Bước 3: Kiểm tra & đổ bê tông
- Sau khi đào móng, bạn thực hiện kiểm tra độ cao và đổ bê tông lót lên phần đất đã đào xong.
- Nếu bạn có triển khai đóng cọc giữ cố định thì hãy cắt đi phần đầu cọc.
Bước 4 : Gia công cốt thép và đóng cốp pha
Việc gia công cốt thép và đóng cốp pha ở móng bè cũng tương tự như với móng băng.
Bước 5: Đổ bê tông
- Khi tiến hành đổ bê tông vào móng bè sẽ được tiến hành theo từng lớp, độ dày sẽ rơi vào khoảng từ 20 – 30 cm.
- Đổ các lớp bê tông chồng lên nhau, lần lượt đổ như vậy cho tới khi lớp dưới đông lại.
Bước 6: Bảo trì móng
Việc bảo trì móng bè sẽ được thực hiện tương tự như làm với móng đơn.
Bài viết “Hướng dẫn quy trình thiết kế móng nhà dân dụng từ A – Z” đến đây là kết thúc. Cảm ơn các bạn đã quan tâm. Hy vọng thông qua bài viết này mỗi người đã có cho mình được những kinh nghiệm về quy trình thiết kế móng nhà dân dụng từ A-Z. Bạn cũng có thể liên hệ Uy Vũ để yên tâm hơn về quy trình thiết kế móng nhà dân dụng này nhé!
